Αντισημιτισμός

Ως αντισημιτισμός χαρακτηρίζεται η συστηματική αντίθεση προς την Εβραϊκή φυλή, καθώς και η προσπάθεια περιορισμού της έκφρασής της, φθάνοντας πολύ συχνά στην εχθρότητα, αλλά και σε προσπάθειες ακόμη μέχρι και την εξόντωσή της.

Πήδηση στην πλοήγησηΠήδηση στην αναζήτηση

Εβραίοι και Ιουδαϊσμός

Αντισημιτικό αυστριακό  πλακάτ του 1920

Η εχθρότητα αυτή προς την εβραϊκή φυλή παρουσιάζει ιστορικά ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό συνέχειας σε αντίθεση με άλλες που περιορίσθηκαν ή περιορίζονται τόσο τοπικά όσο και χρονικά. Ο αντισημιτισμός απαντάται από τους αρχαίους χρόνους μέχρι σήμερα, εκδηλούμενος πότε τοπικά σε μια χώρα, και πότε σε πολλές μαζί, έτσι ώστε να προσλαμβάνει ο όρος μια παγκόσμια έκφανση.

Οι αιτιες του φαινομένου και οι ερμηνείες του αναζητούνται από τους ιστορικούς. Μεταξύ των πολλών τέτοιων προσπαθειών, υπάρχουν ορισμένες που αποβλέπουν να δικαιολογήσουν την εκδηλούμενη εχθρότητα, ενώ άλλες να αποδείξουν τον άδικο χαρακτήρα της.

Η ελληνική λέξη μαρτυρείται από το 1887 στην εφημερίδα "Αιών". Ιστορικά η βιαιότερη έκφραση του αντισημιτισμού υπήρξε στο Ολοκαύτωμα των Εβραίων από τη Ναζιστική Γερμανία του Χίτλερ.

Ο αντισημιτισμός κατά την αρχαιότητα σύμφωνα με τους υποστηρικτές αυτής της θεωρίας φαίνεται πως είχε πολιτισμική και θρησκευτική βάση. Σύμφωνα με τον Πήτερ Σάφερ, καθηγητή των Εβραϊκών σπουδών, οι Έλληνες, επαναδιατυπώνοντας τις αιγυπτιακές προκαταλήψεις και διεκδικώντας έναν παγκόσμιας εμβέλειας πολιτισμό κατά την ελληνιστική περίοδο, μετέτρεψαν τον αντι-ιουδαϊσμό των Αιγυπτίων σε αντισημιτισμό. Ωστόσο, θεωρεί ότι η ελληνική επαναδιατύπωση ήταν απόλυτα εξαρτώμενη από το βαθύ αιγυπτιακό μίσος, έτσι όπως εκφράστηκε από τον Μανέθωνα, (Schafer, 208). Αναζητώντας τα κίνητρα θεωρεί ότι ο ιουδαϊκός λαός διακατέχεται από μια "διάθεση απομόνωσης και αποξένωσης", αλλά θεωρεί ότι οι Ελληνοαιγύπτιοι και Αιγύπτιοι συγγραφείς μετέτρεψαν την ιουδαϊκή ιδιαιτερότητα σε "τερατώδη συνωμοσία ενάντια στο ανθρώπινο γένος και τις αξίες του", (Schafer, 208).

Αντισημιτικές θεωρίες προσπάθησαν ήδη από το 19ο αι. να δικαιολογήσουν τον αντισημιτισμό αναζητώντας τις αιτίες του στο θρησκευτικό ζηλωτισμό των Εβραίων και στο γεγονός ότι η εβραϊκή θρησκεία, ως μονοθεϊστική, καταδίκαζε ως ανήθικη την πίστη σε άλλους θεούς και την άσκηση διαφορετικών λατρευτικών πρακτικών. Για παράδειγμα, ο Γάλλος ιστορικός και φιλόλογος Ernest Renan (1823-92) ισχυριζόταν στις Μελέτες για την ιστορία της θρησκείας  το 1862 ότι στους "Σημίτες", που ήταν στρατιωτικά, πολιτικά, επιστημονικά και πνευματικά υπανάπτυκτοι, η έλλειψη ανοχής υπήρξε φυσική συνέπεια του μονοθεϊσμού της θρησκεία τους. Υπεύθυνοι για το μίσος εναντίον τους από την αρχαιότητα, όπως υποστήριζε ο Renan, είναι οι ίδιοι οι "Σημίτες" και η υπεροπτική αυτοπροβολή τους ως του ΕΚΛΕΚΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ.

Πράξεις βίας και καταπίεσης εναντίον των Εβραίων αναφέρονται ήδη στην Παλαιά Διαθήκη. Βίαιες συγκρούσεις σημειώθηκαν το 2ο αιώνα π.Χ. (βλ. Μακκαβαίοι), όταν ο βασιλιάς της Συρίας Αντίοχος Δ' ο Επιφανής επιχείρησε να απαγορεύσει στους Εβραίους την άσκηση των θρησκευτικών τους καθηκόντων.

Ο εβραίος ιστορικός Φλάβιος Ιώσηπος έζησε το 38 - 107 μ.Χ. κι έγραψε δύο σημαντικά έργα: Περί του Ιουδαϊκού πολέμου και Ιουδαϊκή Αρχαιότητα. Το πρώτο μισό του βιβλίου επαναλαμβάνει τη βιβλική ιστορία, με κάποια συμπύκνωση και καλλωπισμό, αλλά όταν γράφει για την ελληνιστική περίοδο στηρίζεται σε επίσημες αρχεία και διάφορους συγγραφείς της ελληνιστικής περιόδου όπως είναι ο Βηρωσσός και ο Μανέθων. Για την επανάσταση των Μακκαβαίων στηρίζεται στο Μακκαβαίων Α'.

Τα βιβλία Μακκαβαίων Α΄ και Β΄ είναι οι κύριες πηγές μας για την περίοδο πριν και κατά τη διάρκεια της Ασμόνειας εξέγερσης. Η Ασμόνεια εξέγερση ήταν μια ιδεολογική και πολιτική σύγκρουση, που οδήγησε τους Εβραίους της Παλαιστίνης σε μια σύντομη, αλλά σημαντική περίοδο ανεξαρτησίας πριν την τελική ρωμαϊκή κυριαρχία. Την εξέγερση, που ήταν ουσιαστικά ένα λαϊκό κίνημα για θρησκευτική ανεξαρτησία και πολιτική αυτονομία, καθοδήγησε η οικογένεια του ιερατικού τάγματος των Ασμοναίων κατά τον δεύτερο αιώνα π.Χ. Ήταν μια σύγκρουση μεταξύ των Εβραίων της Παλαιστίνης και των Σελευκιδών, οι οποίοι απείλησαν τους Εβραίους και τη θρησκεία τους.

Οι βίαιες συγκρούσεις συνεχίστηκαν και στη διάρκεια της ρωμαϊκής κυριαρχίας στην Παλαιστίνη. Το 65 μ.Χ. οι Εβραίοι, επειδή είχαν αγανακτήσει από τους υπέρογκους φόρους, επιχείρησαν μια εξέγερση που κατέληξε το 70 μ.Χ. με την καταστροφή της Ιερουσαλήμ από τον στρατηγό Τίτο. Μια δεύτερη εξέγερση το 132-135 μ.Χ. είχε ως επακόλουθο τη διασπορά των Εβραίων σε όλο τον κόσμο.

Ο αντισημιτισμός κατά τον Μεσαίωνα φαίνεται πως έχει κυρίως θρησκευτική και οικονομική βάση. Όταν ο Χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία του κράτους, η εχθρότητα των Εβραίων κατά του Χριστιανισμού αποτέλεσε πρόσχημα αποκλεισμού τους. Ο χριστιανισμός είδε τον Ιουδαϊσμό ως ξεπερασμένη θρησκεία, που είχε ήδη αντικατασταθεί από την Εκκλησία. Η πολιτική των εκκλησιών του Μεσαίωναχώρισε τους Εβραίους από την κοινότητα απαγορεύοντας την επιγαμία και επέβαλε οικονομικούς περιορισμούς. Αρκετοί μελετητές πιστεύουν πως οι νόμοι που επιβλήθηκαν από την εκκλησία προκάλεσαν ένα εκτεταμένο ρεύμα αντισημιτισμού. Καθώς μάλιστα στους Χριστιανούς απαγορευόταν να δανείζουν χρήματα με τόκο, οι Εβραίοι, που δεν είχαν τέτοια απαγόρευση, ενσάρκωναν την εικόνα των κακών τοκογλύφων. Οι κατηγορίες πως οι Εβραίοι σκότωναν τα παιδιά και χρησιμοποιούσαν το αίμα τους για την παρασκευή του άζυμου άρτου αναπτύχθηκαν κυρίως στα χριστιανικά μεσαιωνικά κείμενα. Παρόλο που θεωρείται ότι το Βατικανό άσκησε ήπια πολιτική απέναντι στους Εβραίους της διασποράς, αφού δεν απαγόρευσε την είσοδό τους στην Αγία Πόλη, υπήρξαν παραδείγματα βίαιας συμπεριφοράς. Η σταυροφορία, που υποκινήθηκε από μια ομιλία του Πάπα Ουρβανού ΙΙ το 1095, οδήγησε στη σφαγή χιλιάδων Εβραίων "απίστων".

Με τη σειρά του ο πάπας Γρηγόριος ΙΧ τυπικά καθιέρωσε την Ιερή Εξέταση το 1233 προκειμένου να καταπολεμήσει τις αιρέσεις. Η Ιερή Εξέταση τυπικά δεν στόχευσε στους Εβραίους, αλλά κατά τα μέσα του 13ου αιώνα το Ταλμούδ θεωρήθηκε βλάσφημο και τα δικαστήρια της Ιερής Εξέτασης λογόκριναν και κατέστρεψαν εβραϊκά κείμενα. Ακόμα και αυτές οι ενέργειες ήταν σχετικά ήπιες σε σύγκριση με εκείνες της ισπανικής Ιερής Εξέτασης. Οι Ισπανοί ιεροεξεταστές βασάνισαν, εκτέλεσαν και απέβαλαν τελικά τους Εβραίους και τους Εβραίους-Marranos που είχαν βίαια προσηλυτιστεί αλλά πιστευόταν ότι ασκούσαν κρυφά τον Ιουδαϊσμό. Οι Εβραίοι εκδιώχθηκαν από διάφορα κράτη σε όλη τη δυτική Ευρώπη κατά τη διάρκεια του πρώιμου κυρίως Μεσαίωνα, τη χειρότερη ίσως περίοδο για τους Ευρωπαίους Εβραίους μετά τις διώξεις της δεκαετίας 1930-40.

Αντισημιτική καρικατούρα από τη Γαλλία (1898)

Μετά τη χειραφέτηση των Εβραίων στα πλαίσια του Διαφωτισμού του 18ου αι. και της Γαλλικής Επανάστασης, οι θρησκευτικές και οικονομικές δυσαρέσκειες έδωσαν βαθμιαία τη θέση τους σε συναισθήματα προκατάληψης που είχαν ως βάση τους το ιδεολόγημα ότι οι Εβραίοι είναι ξεχωριστή φυλή. Αυτή η νέα τάση δεν οφειλόταν μόνο στον αυξανόμενο εθνικισμό του 19ου αιώνα, αλλά και στη συνειδητή καλλιέργεια, ιδιαίτερα μεταξύ των ορθόδοξων Εβραίων, πολιτιστικών και θρησκευτικών φραγμών που απομόνωναν τις εβραϊκές μειονότητες από άλλους πολίτες. Αναφέρεται επίσης ότι στα χρόνια που μεσολάβησαν μεταξύ της πτώσης του Ναπολέοντα και της ανόδου του Χίτλερ η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία, η οποία άλλοτε προσυπέγραφε μερικές φορές την ιδέα της εβραϊκής φυλετικής ταυτότητας και άλλοτε την αρνείτο, όχι μόνο απέφυγε να καταδικάσει τον ευρωπαϊκό αντισημιτισμό, αλλά στην πραγματικότητα συνεισέφερε στην αύξησή του. Η εβραϊκή αντίδραση στο φαινόμενο του αντισημιτισμού με τις πολλές μορφές του βρήκε την πολιτική έκφραση στον Σιωνισμό.

Το φυλλάδιο Οι Εβραίοι και τα ψέματά τους του Λουθήρου, 1543

Ο Λούθηρος, ο εμπνευστής της προτεσταντικής μεταρρύθμισης, διατύπωσε τις αντισημιτικές του απόψεις στο βιβλίο Οι Εβραίοι και τα ψέματά τους. Εκεί εκφράζεται για τους Εβραίους με πολύ σκληρά λόγια και διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις για πογκρόμ εναντίον τους και για διαρκή καταπίεση και αποκλεισμό τους. Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Πωλ Τζόνσον (Paul Johnson), "μπορεί να χαρακτηριστεί το πρώτο βιβλίο του σύγχρονου αντισημιτισμού και ένα γιγάντιο βήμα στο δρόμο προς το Ολοκαύτωμα." Ώστόσο, λίγο πριν το θάνατό του, ο Λούθηρος κήρυττε ότι "θέλουμε να τους αντιμετωπίσουμε με χριστιανική αγάπη και να προσευχηθούμε γι' αυτούς, ώστε να αλλάξουν πίστη και να δεχθούν τον Κύριο."Τα σκληρά σχόλια του Λουθήρου για τους Εβραίους θεωρούνται από πολλούς συνέχεια του μεσαιωνικού χριστιανικού αντισημιτισμού.

Η αντιπάθεια κατά των Εβραίων χρησιμοποιήθηκε από δημαγωγούς, όπως ο Εντουάρ Ντρυμόν στη Γαλλία, για να στρέψει τις μάζες ενάντια σε μια υπάρχουσα κυβέρνηση, και από αντιδραστικές κυβερνήσεις, όπως στη Ρωσία, για να εκτονωθεί η λαϊκή δυσαρέσκεια, καλλιεργώντας το πρότυπο του αποδιοπομπαίου τράγου. Eκατομμύρια Ρωσοεβραίων και Πολωνοεβραίων μετά από τη δολοφονία (1881) του Αλέξανδρου Β΄, υπέστησαν πογκρόμ και βρήκαν καταφύγιο σε άλλες χώρες, εντείνοντας την άποψη ότι οι Εβραίοι ήταν "ξένοι" και "εισβολείς". Με αντισημιτικά επιχειρήματα προωθήθηκαν εθνικιστικά, ρατσιστικά, αντισοσιαλιστικά και αντικαπιταλιστικά πολιτικά προγράμματα.

Βρετανικό αντισημιτικό μετάλλιο, 18ος αιώνας

Αντισημιτική εκστρατεία στη Γερμανία, 1 Απριλίου 1933. Η πινακίδα καλεί τους Γερμανούς να μην ψωνίζουν από καταστήματα Εβραίων

Η βάση του αντισημιτισμού στους νεότερους χρόνους πέραν του θρησκευτικού και πολιτισμικού χαρακτήρα αποκτά και έναν ιδιότυπο βιολογικό χαρακτήρα. Στο τέλος του 19ου αιώνα, μία από τις μεγαλύτερες πλαστογραφίες της ιστορίας, τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών αποτέλεσαν ισχυρά όπλα στα χέρια των αντισημιτών όλου του κόσμου. Τα παρουσίασαν ως πρακτικά συνεδριάσεων, που έκαναν δήθεν οι αρχηγοί του ιουδαϊσμού το 1897, με σκοπό να υποτάξουν τον κόσμο στην «ιουδαιομασονική» κυριαρχία. Στην πραγματικότητα τα "Πρωτόκολλα" είχαν γραφτεί κατ' εντολήν του Τσάρου της Ρωσίας με σκοπό να νομιμοποιήσουν κάποιες ενέργειές του εναντίον των Εβραίων.

Οι φυλετικές ψευδεπιστημονικές θεωρίες της αποκαλούμενης άριας ανωτερότητας προέκυψαν κατά τον 19ο αι. με κείμενα του Αρτύρ ντε Γκομπινώ (Joseph Arthur Gobineau) και του Χιούστον Στιούαρτ Τσάμπερλεν (Houston Stewart Chamberlain) και βρήκαν το αποκορύφωμά τους σε εκείνες του Άλφρεντ Ρόζενμπεργκ (Alfred Rosenberg).

Γερμανία του μεσοπολέμου

Στη Γερμανία, η συνθηκολόγηση κατά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (Νοέμβριος 1918) προκάλεσε την αναβίωση του αντισημιτισμού, που από την περίοδο του Μπίσμαρκ δεν έπαψε να εκδηλώνεται στον τύπο και τη λογοτεχνία. Ως εξήγηση της ήττας αναπτύχθηκε ο μύθος του «πισώπλατου μαχαιρώματος», που απέδιδε τη συνθηκολόγηση στις παρασκηνιακές ενέργειες των πολιτικών την ώρα που ο στρατός μαχόταν νικηφόρα στο μέτωπο. Οι πολιτικοί αυτοί, όπως υποστήριζε ο μύθος, είχαν διαβρωθεί από κομμουνιστές και Εβραίους. Ο μύθος του «πισώπλατου μαχαιρώματος» αποτέλεσε κεντρικό ιδεολόγημα της προπαγάνδας του Χίτλερ και συνέβαλε σημαντικά στην άνοδο και την επικράτησή του. Ταπεινωμένη από την ήττα, η δημοκρατία είδε να ανδρώνεται το εθνικοσοσιαλιστικόκίνημα, του οποίου ένας από τους κύριους στόχους ήταν η πολιτική και ηθική εξόντωση και στη συνέχεια η φυσική εξαφάνιση όλων των Εβραίων, όχι μόνο στη Γερμανία αλλά και σε όλη την Ευρώπη.

Οι αντισημιτικές ταραχές άρχισαν να αναπτύσσονται στη Γερμανία από το 1921. Ο Χίτλερ και οι συνεργάτες του εκμεταλλεύθηκαν επιδέξια την οικονομική κρίση και στο όνομα της καθαρότητας της άριας φυλής, η νομοθεσία του Γ' Ράιχ στέρησε ουσιαστικά τους Εβραίους από όλα τα δικαιώματα του πολίτη, πριν στερηθούν και την ιθαγένειά τους. Μέχρι την απελευθέρωση, τακτικές αποστολές διοχέτευαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης εκατοντάδες χιλιάδες Εβραίους, προοριζόμενους για την «τελική λύση» που είχε σχεδιάσει ο Χίτλερ.

Το τέλος του πολέμου και της ναζιστικής δίωξης δε σήμανε το τέλος του αντισημιτισμού, όπως φαίνεται από τις σποραδικές επιθέσεις στις συναγωγές σε πολλές χώρες μετά το τέλος του B΄ παγκοσμίου πολέμου.

Σοβιετική Ένωση

Στις ΕΣΣΔ και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου ο αντισημιτισμός αποκηρύχθηκε επίσημα, συνέχισε να εμφανίζεται με νέες μορφές. Από τη δεκαετία του 1940, μέχρι το θάνατο του Ιωσήφ Στάλιν το 1953, οι αντισημιτικές διώξεις έλαβαν τη μορφή εκτοπίσεων, φυλακίσεων και πολιτισμικής καταστολής.

Μετά τη λήξη του Β' ΠΠ άρχισε στην ΕΣΣΔ μια εκστρατεία κατά των ξένων επιρροών στην πνευματική ζωή της χώρας, η οποία ονομάστηκε "εκστρατεία κατά του κοσμοπολιτισμού" με κυρίως αντιδυτικό χαρακήρα. Αρχικά είχε στόχο διανοούμενους και καλλιτέχνες της ΕΣΣΔ ανεξαρτήτως εθνότητας. Σταδιακά όμως πήρε κυρίως αντισημιτική μορφή, και πλέον όροι όπως "κοσμοπολίτης", "κοσμοπολίτης χωρίς ρίζες" , "μπουρζουά κοσμοπολίτης" και "άτομα χωρίς έθνος ή φυλή" εμφανίζονταν συχνά στις εφημερίδες και άλλα έντυπα ως κώδικες αντί του "Εβραίος". Πολλοί από τους "κοσμοπολίτες" έχασαν τις δουλειές τους, φυλακίστηκαν και ορισμένοι δολοφονήθηκαν ή πέθαναν από τις κακουχίες. Μεταξύ των δολοφονηθέντων ήταν ο αξιόλογος ηθοποιός Solomon Mikhoels (Μίνσκ, 1948). Σκοπός των διώξεων ήταν η αντικατάστασή τους από "πραγματικούς" Ρώσους, με την εθνική έννοια. Σήμερα πιστεύεται ότι ο Ιωσήφ Στάλιν έδινε προσωπικά οδηγίες γι' αυτή την εκστρατεία. Η "αντι-κοσμοπολιτική" εκστρατεία κράτησε μέχρι το θάνατο του Στάλιν, ωστόσο άφησε κατάλοιπα και στη μετέπειτα εποχή. Ορισμένα από τα θύματα των διώξεων αποκαταστάθηκαν αλλά συχνά μετά θάνατον. 

Αν και ο αντισημιτισμός υποχώρησε σταδιακά κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950, επανεμφανίστηκε στη δεκαετία του 1960 και τη δεκαετία του 1970, με περιοδικό κλείσιμο των συναγωγών, ιδιαίτερα με την άνοδο του αντισημιτισμού που ακολούθησε τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1967. Με την γκλάσνοστ του Μιχαήλ Γκορμπατσώφ και την αποσύνθεση της Σοβιετικής Ένωσης, ένας μεγάλος αριθμός Εβραίων μετανάστευσε. Φαίνεται, όμως, πως ο διεθνής αντισημιτισμός έγινε τόσο αποδεκτός από την παγκόσμια κοινότητα, ώστε τα Ηνωμένα Έθνη δεν τον καταδίκασαν ως ρατσισμό μέχρι το 1999.

Σε πολλές χώρες του Δυτικού Κόσμου (και την Ελλάδα και την Κύπρο) ο Αντισημιτισμός είναι έγκλημα μίσους (επιβαρυντική περίσταση).

Ο καταγόμενος από επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών Norman Finkelstein απολύθηκε από τρία Πανεπιστήμια της Αμερικής για διάφορες απόψεις που έχει εκφράσει, μεταξύ των οποίων και περί συσχετίσεως Ολοκαυτώματος-κέρδους.

Έχει υποστηριχθεί ευρέως ότι σε ορισμένους κύκλους ο όρος «Σιωνιστές» χρησιμοποιείται για να δηλώσει τους Εβραίους και ο αντισιωνισμός χρησιμοποιείται ως προκάλυμμα για την έκφραση αντισημιτισμού. Άλλοι θεωρούν ότι αυτή η ταύτιση χρησιμοποιείται ως όπλο για να καταστέλλεται η κριτική κατά του κράτους του Ισραήλ. Επικριτές του αντι-σιωνισμού θεωρούν ότι κάποιες φορές η κριτική του Ισραήλ φτάνει πέρα από τη διατύπωση διαφωνιών με τις πολιτικές που ακολουθεί να αρνείται το δικαίωμά του να υπάρχει.

Ο Αραβικός και Ισλαμικός κόσμος από την άλλη πλευρά συχνά εκδηλώνει αντισημιτικά αισθήματα όταν αντιδρά στις πολιτικές του Ισραήλ. Ο πρώην πρόεδρος του Ιράν Μαχμούτ Αχμεντινετζάντ έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι το Ολοκαύτωμα συνέβη. Αντίθετα, ο διάδοχός του Χασάν Ρουχανί έχει δηλώσει πως τα εγκλήματα των Ναζί, συμπεριλαμβανομένων αυτών με θύματα τους Εβραίους, είναι κατακριτέα και καταδικαστέα.

Βικιπαιδια

Το ηλεκτρονικό παρακράτος είναι πάλι εδώ μετά τις φωτιές στο Μάτι. Πώς λειτουργεί...

Αμέσως μετά τις φωτιές στο Μάτι και τον τραγικό θάνατο 90 ανθρώπων ενεργοποιήθηκε πάλι, σε όλο του το μεγαλείο, το ηλεκτρονικό παρακράτος που είχαμε δει πριν κάποια χρόνια.

Κωσταντίνος Κορίκης  

Με συντονισμένες επιθέσεις στην αλήθεια, εφαρμόζοντας τακτικές και μαθήματα από τις πρόσφατες εκλογές σε ΗΠΑ και Brexit, αλλά και πρόσφατες εμπειρίες από προηγούμενες Ελληνικές εκλογές έγινε προσπάθεια για μια ανήθικη επικοινωνιακή διαχείριση.

Ας δούμε όμως πώς λειτουργεί σε πρακτικό επίπεδο:

Πόλεμος στο Διαδίκτυο. Μερικές βασικές γνώσεις:
Αν θέλει κάποιος να αποκτήσει τις βασικές γνώσεις για το τι συμβαίνει στο Internet, αναφορικά με τους Κομματικούς Στρατούς και την Προπαγάνδα, η έρευνα του δημοσιογράφου Γιάννη Καραμαγκάλη, είναι το σημείο αναφοράς.

To 2017 o Γιάννης έκανε μια λεπτομερή και αντικειμενική έρευνα, που παρουσιάζει μεταξύ άλλων θέματα όπως: διαχείριση πολλών λογαριασμών, τα μυστικά και το «ψυγείο», πως φτιάχνονται οι στρατοί, η ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, η ομάδα της ΝΔ
Πατήστε στην εικόνα για να δείτε την έρευνα.

Η απόφαση για την οποία μετάνιωσε ο Αλέξης Τσίπρας το 2012

Η πρώτη επίσημη γνωριμία της κοινής γνώμης με τον ηλεκτρονικό πόλεμο έγινε μπροστά στον φακό της Λίνας Παπαδάκη. O Τσίπρας είχε δώσει το ΟΚ στην κάμερα να δείξει πρόσωπα και πράγματα
Ήταν η παρθενική, τηλεοπτική, δημόσια εμφάνιση της ομάδας επικοινωνίας του ΣΥΡΙΖΑ, που συνήθιζε να αποκαλεί τον εαυτό της, χιουμοριστικά, «γιάφκα».

Μεταξύ αστείου και σοβαρού, παραδέχονταν ότι καθένας από αυτούς έχει δημιουργήσει και διαχειρίζεται δεκάδες λογαριασμούς, μέσω των οποίων επιχειρούν να καλλιεργήσουν κλίμα, να διαχύσουν πληροφορίες και να πλήξουν τους πολιτικούς τους αντιπάλους.

«Δεν κάνουμε επιθέσεις, απλά σχολιάζουμε και αποκαλύπτουμε», ανέφεραν χαρακτηριστικά. Λίγο αργότερα, ένας απ’ αυτούς, καθώς είχε πια χαλαρώσει, ομολόγησε, μπροστά στην κάμερα (στο 2.36 του βίντεο), ότι το φόρτε του ήταν οι διαδικτυακοί καβγάδες «είτε ομαδικά, σε συνεννόηση με άλλους ομοϊδεάτες μου, είτε ατομικά».

Ήταν τέτοια η επιτυχία της ομάδας που ακόμη και ο Ολλανδός επικεφαλής της επικοινωνιακής καμπάνιας του Μπαράκ Ομπάμα ενδιαφέρθηκε να μάθει «ποια εταιρεία κρύβεται πίσω από τον διαδικτυακό θρίαμβο του ΣΥΡΙΖΑ»!

Πριν τις φωτιές
Η ακούσια παραδοχή του υπουργού Χριστόφορου Βερναρδάκη περί «μηνιαίων reports με τα οποία παρακολουθούμε τα ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα στα social media» είχε φέρει στην επικαιρότητα τις ευφάνταστες και αμφιλεγόμενες μεθόδους που η κυβέρνηση αλλά και η αντιπολίτευση κατηγορείται ότι χρησιμοποιεί. Είναι κοινός τόπος ότι οι κρισιμότερες πολιτικές μάχες δεν δίνονται πια μόνο στο Κοινοβούλιο, αλλά και στο Internet.


Οι φωτιές στο Μάτι – Ηλεκτρονικός πόλεμος κατά της πραγματικότητας
Το Βήμα σε σημερινό του άρθρο, που υπογράφει η δημοσιογράφος Δήμητρα Κρουστάλλη, αναλύει λεπτομερώς τι συμβαίνει:
Με αυτά και και με αυτά, τα αγγλικά Τσίπρα, τον εξωγήινο του Μητσοτάκη και άλλα πολλά, ο καιρός περνούσε, με χιούμορ και καλοπροαίρετο ίσως πολλές φορές τρόλινγκ μέχρι που ήρθαν οι φωτιές στο Μάτι να μας αποκαλύψουν ότι το ηλεκτρονικό παρακράτος είναι εδώ, ενωμένο δυνατό.
Μάτι: Βγήκαν από… υπόγεια τα τρολ του Μαξίμου
Μπλοκαρίσματα ενοχλητικών για την κυβέρνηση αναρτήσεων στο Facebook και άνοιγμα ή ενεργοποίηση δεκάδων ψεύτικων λογαριασμών στο Twitter.
Μια «μάχη» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δόθηκε τις ημέρες μετά την καταστροφική πυρκαγιά στο Ματι που μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερης σημασίας για την ατμόσφαιρα μέσα στην οποία θα οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές.
Μπλοκαρίσματα ενοχλητικών για την κυβέρνηση αναρτήσεων στο Facebook και άνοιγμα ή ενεργοποίηση δεκάδων ψεύτικων λογαριασμών στο Twitter, μέσω των οποίων διαχεόταν η γραμμή της κυβέρνησης για τους υπεύθυνους της τραγωδίας, χτύπησαν καμπανάκι συναγερμού σε όσους ασχολούνται με αυτά τα θέματα.
Η δραστηριότητα των troll του ΣΥΡΙΖΑ μετά το δημοψήφισμα του 2015 μειώθηκε σημαντικά, άλλωστε κάποιοι από αυτούς προσελήφθησαν στο δημόσιο σε υπουργικά γραφεία. Ωστόσο κάθε φορά που η κυβέρνηση βρισκόταν στριμωγμένη, ειδικά όταν έδινε δύσκολες κοινοβουλευτικές μάχες, κάποιοι λογαριασμοί «αποψύχονταν» και άρχισαν τις εχθροπραξίες με τους αντιφρονούντες, κυρίως της ΝΔ, η οποία έχει αντίστοιχο μηχανισμό, μικρότερης όμως κλίμακας.
Πατήστε στον σύνδεσμο για να διαβάσετε το άρθρο Βήμα | Δ. Κρουστάλλη

Ας δούμε τι συμβαίνει αναλυτικά.

Twitter
Δεκάδες νέα προφίλ δίνουν τη δικιά τους μετάφραση στην πραγματικότητα, σκυλεύουν τους νεκρούς, και προσπαθούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη με tweets, επιθέσεις και hashtags.


Ο Φλορενς Τσελαι με λίγες γραμμές κώδικα βρήκε τί και πώς γράφτηκε στο ελληνόφωνο twitter τις ημέρες των πυρκαγιών.

Μπορείτε να διαβάσετε το αποτέλεσμα όπως δημοσιεύεται στο JAJ Journalists about Journalism
Ενταση, πόλωση και νέοι “λογαριασμοί” στο twitter τις μέρες των πυρκαγιών
“Η πόλωση στα κοινωνικά δίκτυα σχετικά με το θέμα των πυρκαγιών θυμίζει άλλες εποχές: “αγανακτισμένους” 2011, προεκλογική περίοδο 2012, δημοψήφισμα.
Το μενού τα έχει όλα: Προσωπικές διαμάχες μεταξύ χρηστών, τουιτερικό ξεκατίνιασμα δημοσιογράφων, προφίλ που γεννήθηκαν τα ξημερώματα απλώς και μόνο για να καταγγείλουν τη μια ή την άλλη πλευρά. Προς το παρόν, αυτό που εύκολα διαπιστώνει κανείς είναι ότι στο διαδίκτυο “ασκείται” η Δημοκρατία στη χειρότερη και την καλύτερη μορφή της. Κομβικό σημείο για να επικρατήσει η…καλύτερη είναι -κατά τη γνώμη μας- η κριτική σκέψη με την οποία θα πρέπει οι πολίτες να “θωρακιστούν”, έτσι ώστε να μπορούν να λειτουργήσουν ως υπεύθυνοι καταναλωτές και παραγωγοί πληροφοριών.
Σε κάθε περίπτωση, η δυνατότητα διακίνησης ειδήσεων από τον καθένα δημιουργεί την ανάγκη συγκρότησης συγκεκριμένων ικανοτήτων του αποδέκτη. Αυτό που ονομάζουμε news ή media literacy. Οχι απαραίτητα για να αποκαλύψει το ψέμα αλλά για να δημιουργηθούν αντιστάσεις μέσω της κριτικής σκέψης, επιθυμία για περαιτέρω έρευνα και διασταύρωση. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, λοιπόν, αποφασίσαμε να ελέγξουμε τη διαδικτυακή “κατάσταση” παραγωγής και διάδοσης ειδήσεων, απόψεων και τάσεων στο twitter, τις κρίσιμες μέρες των πυρκαγιών.”

#skai_xeftiles
9 χιλιάδες tweets που μιλούν για τις φωτιές περιέχουν και το hashtag #skai_xeftiles. Τα συγκεκριμένα tweets έχουν γραφτεί από 3035 μοναδικούς χρήστες (δηλαδή 3035 χρήστες έκαναν τουλάχιστον μια φορά tweet με την ετικέτα (hashtag): #skai_xeftiles). Σε αυτούς τους 3035 λογαριασμούς βρίσκουμε 181 μοναδικούς χρήστες οι οποίοι έκαναν πάνω από 10 tweets με το ίδιο hashtag. Δείτε τις λεπτομέρειες στο Ενταση, πόλωση και νέοι «λογαριασμοί» στο Τwitter τις ημέρες των πυρκαγιών


Xρήστες του twitter -ταξινομημένοι με βάση το πλήθος των tweets τους που περιέχουν το hashtag #skai_xeftiles και γράφτηκαν- στη διάρκεια 3-4 ημερών.

Facebook, 2 πρακτικές
Δεκάδες συντονισμένοι χρήστες κάνουν report ειδήσεις και συνδέσμους που τους ενοχλούν είτε σαν spam, είτε σαν περιεχομένου βίας σεξ κλπ

2 χαρακτηριστικές περιπτώσεις από τις δεκάδες
Το link με την είδηση για τον Βερναρδάκη και τον Τσίπρα που είναι μόνο 44 ετών από γνωστή και έγκυρη ιστοσελίδα, μετά από μαζική αναφορά, οι αλγόριθμοι του Facebook το χαρακτήρισαν σαν spam . Κατά συνέπεια το Facebook κατέβασε τις αναρτήσεις που είχαν γίνει, και δεν μπορούσε κανείς να το ξαναποστάρει. Κατόπιν επικοινωνίας μου με το Facebook έγινε επαναφορά.

Το link με την φωτογραφία και την ιστορία των δύο τραγικών διδύμων που κάηκαν και τα έψαχναν οι γονείς τους, το έκαναν report σαν «σεξουαλικού περιεχομένου»! Όχι μόνο το έβγαλαν από παντού, αλλά και το προφίλ μου, μπλοκαρίστηκε για 30 ημέρες, επειδή το είχα αναρτήσει.

2. Δεκάδες ψεύτικα προφίλ, σχολιάζουν και προσπαθούν να επηρεάσoυν τη κοινή γνώμη
Παράδειγμα: Δύο ψεύτικα προφίλ με την ίδια φωτογραφία γράφουν ταυτόχρονα σχόλια εναντίον του Κ. Μητσοτάκη.


Τι μπορούμε να κάνουμε
1️⃣ H πρώτη ανάλυση κάποιας αναφοράς είναι πάντα αλγοριθμική. Στο Facebook και το Τwitter γίνονται χιλιάδες αναρτήσεις ανά δευτερόλεπτο. Ό,τι αναρτούμε πρέπει να συμβαδίζει με την πολιτική περιεχομένου (εκφράσεις, λέξεις, εικόνες).
Δείτε αναλυτικά εδώ: https://korikis.com/facebook-kanones-anartiseis/
Δείτε αναλυτικά εδώ,https://korikis.com/facebook-kanones-anartiseis/

2️⃣Είναι σημαντικό να γίνεται report σε κάθε τι που βλέπουμε από Τρολ, ανάρτηση , προφίλ κλπ. Παίζουν με τα νούμερά και τον αλγόριθμο. Όσο δεν ενημερώνουμε Facebook και Twitter για το τι γίνεται θα νικούν. Δείτε στην εικόνα πως ενημερώνεις το Twitter και το Facebook.


Αναφορά σε κακόβουλο τρολ στο Twitter


Πως δίνουμε feedbak σε ανάρτηση στο Facebook
3️⃣ Διαχειριστές σελίδων πρέπει να κάνουν domain verification στο facebook όπως περιγράφεται εδώ: https://www.facebook.com/business/help/286768115176155 .Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα αναφορές σχετικά με το domain τους να αντιμετωπίζονται διαφορετικά.

https://korikis.com/foties-mati-parakratos/?cn-reloaded=1

ΑΠΑΤΕΩΝΕΣ ΣΤΟ ΦΕΙΣΜΠΟΥΚ , ΣΑΙΤ , Ε ΜΑΙΛ ΚΤΛ

  ΑΦΡΙΚΑΝΟΙ ΑΠΟ ΓΚΑΝΑ

Το Βραβείο Καρλομάγνου και η κατάργηση των συνόρων!

Διαβάζω για την απονομή του «Βραβείου Καρλομάγνου». Πολύ μου αρέσει το σκηνικό. Φαντάζομαι, μαζεμένους επί το αυτό, τους συνδαιτυμόνες/κηδεμόνες της Ευρώπης, αδιαστίκτως να διακηρύσσουν πως το σπουδαιότερο πράγμα στον κόσμο είναι η ενότητα. 

Ασφαλώς, εννοούν ενότητα κάτω από την κυριαρχική τους μπότα, και με το δικαίωμά τους επί της ζωής ή της θανάτωσης των άλλων!

(ζωής αθλίας, ή -κεκαλυμμένης ασφαλώς- θανάτωσης, μέσω των καταδυναστευτικών οικονομικών μέτρων, των ακατάσχετων δανεισμών, του εκμαυλισμού προς κατανάλωση, της συνειδησιακής εξαγοράς, καθώς και της μεθοδευμένης αποσύνθεσης του Ελληνικού κοινωνικού ιστού μέσω της εξώθησης και υπόθαλψης της μετανάστευσης προς την Ελλάδα, και της συγκέντρωσης των μεταναστών στην Ελλάδα με τις ευλογίες και τις ρυθμίσεις σας). 

Κι όχι -ασφαλώς- ενότητα στο όνομα της αγάπης ανάμεσά μας! 

[Γιατί κάποιους που το λέμε (κι όσους το λέγανε, αλλά ντρέπονται πια και δεν θέλουν -ή δεν αντέχουν- να τους λένε πως είναι ντε μοντέ) μας λένε καθυστερημένους και αφελείς. Ανόητους, εύπιστους, παραστρατημένους κι αποπροσανατολισμένους από τον ορθό λόγο, την επιστήμη και τη φιλοσοφία της... παντοδυναμίας του... νου!]. 

Λένε, λοιπόν, ενότητα στο όνομα της αναγνώρισης της αυθεντίας και της ισχύος τους!... 

Λένε, δηλαδή, οι εταίροι μας, υπό την σκιά του Καρλομάγνου: Κάτω τα εθνικά σύνορα! Όλοι είμαστε ενωμένοι και βαδίζουμε μαζί τον ίδιο δρόμο! Όλοι! Τί ωραία που τρωγοπίνουμε όλοι μαζί και έχουμε ανέσεις, ευκολίες, αγαθά, προοπτική, συνεργασία, αλληλεγγύη, ειλικρίνεια, συνέπεια, «δυνάμεις αποκατάστασης ατυχημάτων» κττ!!! Φίλοι μου, όλα τούτα είναι ψέμμα! 

Η τελευταία αυτή «διακήρυξη» και ο «ύμνος προς την ενότητα και τα επιτεύγματά της», είναι λόγια κούφια, λόγια χωρίς περιεχόμενο, γιατί δεν έχουν καμμιά σχέση με την πραγματικότητα. 

Ας τα πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά: Βαδίζουμε όλοι μαζί ενωμένοι; Ασφαλώς όχι! Αφού εμείς είμαστε τα «απολωλότα πρόβατα», κι όλοι οι άλλοι ισχυροί εταίροι μας μαζί θέλουν να μας βάλουν σε ένα καλούπι που αυτοί αποφάσισαν το σχήμα του. Εμείς (δηλ. οι εκπρόσωποί μας) απλώς τρώγαμε την ώρα της απόφασης!... 

Βαδίζουμε όλοι μαζί τον ίδιο δρόμο; 

Ε! Όχι βέβαια! Αφού όλοι οι εταίροι μας αναπτύσσονται, παράγουν, δανείζονται, αποφασίζουν κλπ. κι εμείς δεν μπορούμε ούτε να ανασάνουμε, ούτε να προσανατολιστούμε (μέσα στο χάλι μας) για να δούμε πως θα συνέλθουμε, κι αναγκαζόμαστε (αν δεν αντιταχτούμε σθεναρά) να στρεφόμαστε κατά ομοπίστων φίλων, ενάντια ακόμη και στα συμφέροντά μας, συμπλέοντας μ' εκείνους που μεθοδεύουν την απογύμνωσή μας και την αποπτωχοποίησή μας!

Και μάλιστα να το κάνουμε αυτό, για λόγους ισχυροποίησης της οικονομικής αυθαιρεσίας των παντοκρατόρων εταίρων μας και για λόγους γοήτρου συνωμοτικών συμμαχιών. Οποία ηθική ανωτερότης των ιδανικών των φίλων μας που δέχονται τη μια καταπάτηση (της Κύπρου, φίλης και ομαίμου ημών και συνεταίρου όλων ημών των εν Ε.Ε.), αλλά δεν ανέχονται μιαν άλλη, εκείνη της Κριμαίας! ... 

Όλοι; Ε, όχι ακριβώς όλοι... Να, ας πούμε αυτοί που μπορούν να έχουνε λόγο, γιατί η τσέπη τους είναι πιο βαρειά...[πόσες φορές να μας το εξηγήσουνε, πλαγίως το «όποιος χρωστάει δεν μπορεί να θεωρείται αφεντικό στο σπίτι του..»; Πρέπει, επί τέλους να το καταλάβουμε, ότι εμείς θα υπακούμε στις προσταγές τους, αφού κατάφεραν γιατί τους αφήσαμε -αφελώς και ανύποπτα- να μας βάλουν τα δυο πόδια σε'ένα παπούτσι. Λες κι ότι αυτοί δεν χρωστάνε!]... 

Τρωγοπίνουμε όλοι μαζί; Όχι! Εμείς δεν τρωγοπίνουμε μαζί τους! Εμείς, φτωχοπερνάμε, και ζοριζόμαστε για το αύριο, αλλά δεν πειράζει (όλοι κάτι πρέπει να πάθουμε για να μάθουμε- παλιό και παραδοσιακό είναι τούτο το «δόγμα»). Εσείς, αγαπητοί εταίροι και δανειστές -εχθρικά, αυθαίρετα και λάθρα- τρωγοπίνετε -κι από το βιός μας μάλιστα- χωρίς να καταβάλετε κανένα τίμημα! ... 

Κυριολεκτικά: Ούτε αποζημιώσεις για τα εγκλήματά σας σε βάρος μας ούτε συνδρομή μας -αλλά αδιαφορία σας- στην εγκληματικότητα άλλων εναντίον μας (ναζισμός και μεγάλες δυνάμεις της εποχής τόσο το '22 όσο και στο Β' ΠΠ. Στην αρχή μας λέγατε «ουκέτι καιρός», και μετά μας λέτε «ουκ έστι καιρός»!). ... 

 Λένε: «έχουμε ανέσεις, ευκολίες, αγαθά, προοπτική»! Αυτοί, μάλλον, ναί. Όμως εμείς, δεν τά 'χουμε αισθανθεί αυτά και στη δική μας τη ζωή. Όσα παρόμοια γίνανε ως τώρα, μας οδήγησαν εδώ που είμαστε σήμερα! Άρα πίσω από τα φαινόμενα, άλλα εξυφαίνονταν! Και το υφάδι τους είναι σάπιο! Μόνο ένα τρύπιο σακούλι φτιάχνεις, μ' ένα τέτοιο υφάδι. Για να περπατάς και να χάνεις τις αποταμιεύσεις σου...... 

Όσο για την «συνεργασία, αλληλεγγύη...» αυτά, είναι όνειρα θερινής νυκτός!Συνεργασία στους στόχους του ενός, σημαίνει υπηρεσία, εντολή, εξαναγκασμός, υποτέλεια, εξάρτηση! Κι όσο για την αλληλεγγύη επί τιμήματι, αυτή είναι δανεισμός στην καλύτερη περίπτωση, όταν δεν είναι εξώθηση στην υποταγή. Μιλάμε τότε για οπορτουνιστική εκμετάλλευση, για εξανδραποδισμό και υπαρξιακή καταδολίευση.... 

Ούτε «ειλικρίνεια», ούτε «συνέπεια» στη συνεργασία και την αλληλεγγύη σας, αγαπητοί μας εταίροι διαφαίνεται μέσα από την τόοοσο σκληρή και μακρά επιμονή σας να κάμψετε το φρόνημα των Ελλήνων, ώστε να τους εξαναγκάσετε να εξανδραποδισθούν εκουσίως! ... 

Οι δε «δυνάμεις αποκατάστασης ατυχημάτων» είναι απλώς εργαλεία για το δικό σας πλουτισμό! ... 

Όχι, δεν ξεπεράσαμε ακόμη όσα μας χώριζαν, κ. Σούλτς, και δεν είναι εύκολο να «δημιουργήσουμε» όλοι μαζί κάτι που (δεν) «θέλουμε» όλοι μαζί. Ακριβώς, γιατί ακόμη δεν έχετε καταλάβει τί μας χωρίζει, και γιατί δεν θέλετε να είμαστε όλοι μαζί! ... 

Είμαστε οι ενοχλητικοί, είμαστε το πειραματόζωο (για την ανακάλυψη της μεθόδου της πλήρους εξουτέρωσης ενός λαού). Είμαστε το όριό σας. Ο εφιάλτης σας.... 

Εξηγούμαι: 

Απαίσια, ανήθικη κι εγκληματική ήταν η αδιαφορία του πολιτισμένου κόσμου, που ανέχτηκε να σφαγιάζονται ελληνικοί πληθυσμοί στη Μικρά Ασία, στο όνομα της κατάκτησης και της εξάπλωσης της κυριαρχίας των Τούρκων, και μάλιστα στη βάση γεωπολτικών παιγνίων και συσχετισμών, δηλαδή απόκτησης οιασδήποτε φύσεως ισχύος. Αυτό δεν το ξεπεράσαμε γιατί υφίσταται ακόμη -υπό την ανοχή υμών- η πρόσφατη επανάληψη του ιδίου παιγνίου, και αναφέρομαι στην κατοχή της Κύπρου μας, από την Τουρκία.... 

Όταν η εγκληματικά ενεργητική συμπεριφορά Ευρωπαϊκών χωρών, παλαιότερα (το '22), αλλά και σήμερα, γονάτισε, μάτωσε και αφαίμαξε την Ελλάδα, η απάντηση που πήρε η Ελλάδα είναι πως αυτά είναι ανεδαφικά ζητήματα σήμερα. Συγγνώμη για την ενόχληση, αλλά τί να κάνουμε, αυτά συμβαίνουν! Τα ηθικά αμαρτήματα δεν αποτιμώνται με λεφτά! Αυτές ακριβώς ήταν οι απαντήσεις σας.... 

Είναι δυνατόν να πιστεύει κάποιος που «εποφθαλμιά» το σπίτι μας, ότι δεν έχουμε κάποια διαφορά μαζί του; Η περίπτωση αυτή, μοιάζει με της σουηδέζας που από ευσπλαγχνία περιέθαλψε έναν άστεγο άνθρωπο, κι εκείνος, μετά τη φιλοξενία, της επιτέθηκε και την κακοποίησε!...

 Η Ελλάδα επιθυμεί μια Ευρώπη ενωμένη, πορευομένη προς την ικανοποίηση ενός κοινού για όλους σκοπού, που είναι η εν ελευθερία ανάπτυξη και ευημερία των ευρωπαϊκών λαών και η εξάλειψη των πολέμων και των εχθροπραξιών μεταξύ τους, η αλληλεγγύη στις δυσκολίες και η συμπλήρωση στις ανεπάρκειες κλπ. παρόμοια. Αυτό αποδίδει τον Ελληνικό ψυχισμό και την κουλτούρα. Γιατί αυτή είναι η βάση του πολιτισμού και της ιστορικής διαδρομής μας. ... 

Εάν πολλοί από τους εταίρους ευρωπαϊκούς λαούς θέλουν κάτι παρόμοιο, δεν θα δυσκολευτούμε πολύ να ενώσουμε τις προσπάθειες και τους αγώνες μας. Το θέλουν όμως; 

Η πραγματικότητα που ζούμε, άλλα λέει!... 

Λογιος Ερμης  Ε. Αθανασούλη

ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ: ΕIΝΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ, ΜΙΑ ΓΛΩΣΣΑ ΣΕΞΙΣΤΙΚΗ-ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ

Ρατσισμός ορίζεται συνήθως η διάκριση των ανθρώπων σε κατώτερους ή ανώτερους με βάση τη φυλετική τους κυρίως καταγωγή. 

Η έννοια επεκτάθηκε βέβαια, και έφθασε να σημαίνει γενικότερα διάκριση ανθρώπων λόγω φυλής, φύλου, κοινωνικής κάστας και ούτω καθεξής. Παρόμοια η λέξη σεξιστικός, προερχόμενη από τη λατινική sex = φύλο, σημαίνει την συμπεριφορά που κάνει διάκριση των φύλων, με υποτίμηση του γυναικείου φύλου, παράδοση και νοοτροπία που έχει επικρατήσει ανά τους αιώνες από λόγους ιστορικούς. Δεν είναι απορίας άξιον ότι, μεγάλοι φιλόσοφοι και διαμορφωτές της νεωτερικής σκέψης, όπως ο Δαρβίνος, ο Νίτσε, ο Σοπενχάουερ και πολλοί άλλοι, όχι μόνο δεν απέφευγαν να υποτιμούν το γυναικείο φύλο, αλλά πολλές φορές το επιδίωκαν ή άφηναν να διολισθήσει κάτι τέτοιο στα γραπτά και στις δηλώσεις τους.

Το πρόβλημα δεν είναι αυτό ή μόνο αυτό. Πρόβλημα υπάρχει και στη χρήση της γλώσσας γενικά, και δη της ελληνικής, η οποία είναι κατάφορτη από σεξιστικές επιρροές και διακρίσεις που χρησιμοποιούνται στις εκφράσεις και διατυπώσεις γραπτές τε και προφορικές των χρηστών της μέχρι σήμερα. Υπάρχει σαφώς ένας λανθάνων κοινωνικός ρατσισμός στη χρήση της γλώσσας. Όταν λέμε π.χ. Άγγλος, εννοούμε συνήθως τον τζέντλεμαν, τον πολιτισμένο, τον κύριο, ενώ, όταν λέμεΑλβανός, αμέσως το μυαλό μας πάει σε άνθρωπο κατώτερης κοινωνικής θέσης. Η λέξηΤούρκος (πρβλ. θα γίνω Τούρκος) έχει υποτιμητική έννοια, αφού υποδηλώνει τον άγριο, τον σκληροτράχηλο, τον απολίτιστο… Η λέξη τουρκόσπορος είναι σαφώς υποτιμητική. Η λέξητσιγγάνος από το ρ. α+θιγγάνω = α + αγγίζω (το α με στερητική έννοια), σημαίνει αυτός που απαγορεύεται να αγγίζει τα ιερά, δηλονότι είναι μολυσμένος. Το ίδιο και η λέξη μαύρος είναι εννοιολογικά αρνητικά φορτισμένη π.χ. δουλεύω σαν μαύρος…

Η γλώσσα μας, παρά τον πλούτο των λέξεων και των νοηματικών αποχρώσεων που διαθέτει (π.χ. μόνο στην Ελληνική υπάρχουν τέσσερα ρήματα για να δηλώσουν την έννοια της αγάπης: αγαπάν, φιλείν, στέργειν, εράν, ενώ στις άλλες όπως στη βιβλική εβραϊκή και τις σύγχρονες ευρωπαϊκές γλώσσες όχι), μπορεί να θεωρηθεί γλώσσα σεξιστική. Υπό την έννοια ότι, χρησιμοποιείται ανά τους αιώνες κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να διαφαίνεται η διάκριση των φύλων, με κατώτερο πάντα το γυναικείο, αναδεικνύοντας ανεδαφικές τις όποιες προσπάθειες κυβέρνησης και κυβερνώντων να επιβάλλουν την ισοτιμία των δύο φύλων, ξεκινώντας από τις διατυπώσεις στα δημόσια διοικητικά έγγραφα.

Ας δούμε μερικά παραδείγματα. Τα ζώα που είναι και θεωρούνται ισχυρά και επιβλητικά, είναι όλα αρσενικού γένους, όπως: λέων, ελέφαντας, ρινόκερος, ιπποπόταμος, ενώ τα μικρά και πονηρά και εκδικητικά, είναι θηλυκού γένους: γάτα, σουπιά, αλεπού, σκύλα, αράχνη κλπ.

Στις ελληνικές παροιμίες υπάρχουν λέξεις υποτιμητικές για τη γυναίκα και τη ‘γυναικεία πονηριά’, όπως «πυρ, γυνή και θάλαττα», η γυναίκα ξεγελάει και το διάβολο, η γυναίκα είναι «διαόλου κάλτσα». Πολλές απ΄ αυτές προέρχονται από γνωμικά αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, που ήταν αναφανδόν μισογύνηδες. Όπως π.χ. ο Ευριπίδης που θεωρούσε τη γυναίκα “μέγα κακόν” και το γυναικείο φύλο κίβδηλο, και ο Σημωνίδης ο Αμοργινός που θεωρούσε τις γυναίκες τη μεγαλύτερη συμφορά που μηχανεύτηκε ο Δίας, ενώ ο Πλάτων έλεγε η ‘θήλεια φύσις χείρων του άρρενος’ θεωρώντας τη γυναίκα ως μετενσαρκωμένη ψυχή ανδρική, που κατέπεσε σε πιο χαμηλό επίπεδο (Τιμαίος).

Για τους άντρες υπάρχουν σε χρήση μέχρι σήμερα σαφώς αρνητικές και υποτιμητικές λέξεις και φράσεις όπως: κλέφτης ή κλεφταράς, απατεώνας, μουτράκλα, επιδειξιμανής, σεξομανής κλπ αλλά, όσες χρησιμοποιούνται, είναι πολύ λιγότερες απ΄ αυτές που χρησιμοποιούνται για να προσδιορίσουν τη φύση ή τον χαρακτήρα της γυναίκας. Ας δούμε ένα άλλο παράδειγμα.

Όταν χρησιμοποιούμε κοινωνικά πρότυπα, μιλάμε για γιατρό, δικηγόρο, βουλευτή, αρχιτέκτονα, ενώ η λέξη γιατρίνα ή δικηγορίνα, δεν δηλώνει μόνο την επαγγελματία επιστήμονα, αλλά και τη σύζυγο του δικηγόρου ή του γιατρού, υποβαθμίζοντας έτσι τη γυναίκα. Στα παλιά χρόνια η γυναίκα ονομαζόταν με το όνομα του άντρα π.χ. κυρά Γιώργαινα.

Πάντως δεν μπορεί να παροραθεί και το άλλο γεγονός ότι οι περισσότερες ηθικές ιδιότητες είναι θηλυκού γένους όπως: πίστη, αγάπη, ταπεινοφροσύνη, τιμιότης, εγκράτεια, δικαιοσύνη, τάξη κλπ ενώ λέξεις που φανερώνουν δύναμη, σύγκρουση ή εριστικότητα συνήθως είναι γένους αρσενικού. Πόλεμος ιμπεριαλισμός, φανατισμός, φασισμός, φονταμενταλισμός κλπ.

Χαρακτηριστικό πάντως είναι το γεγονός ότι, το επίθετο που συνοδεύει τη λέξη γυναίκα, πάντα έχει αρνητικό χαρακτήρα ή σημασία. Π.χ. βρωμοθήλυκο, διαβολοθήλυκο, ενώ σπάνια χρησιμοποιείται η λέξη λεβεντογυναίκα, λεβεντομάνα. Ο άντρας αντίθετα είναι: λεβέντης, γενναίος, άντρακλας, θεριακλής, δουλευταράς, ντερμπεντέρης κλπ. Σπάνια συναντάμε λέξεις ή φράσεις υποτιμητικές για τους άντρες της λευκής – άριας φυλής, σε αντίθεση με τις άλλες φυλές όπου υπάρχουν κιτρινιάρηδες, σχιστομάτηδες ή μαύροι σαν κάρβουνο, μαυροτσούκαλα, αράπηδες, τουρκόγυφτοι κλπ. Τέτοια φαινόμενα επεσήμαναν σε έρευνές τους επιτυχώς οι φιλόλογοι και, ιδιαίτερα, ο καθηγητής της γλωσσολογίας Χριστόφορος Χαραλαμπάκης.

Αλλά γιατί να πάμε μακριά; Τα Ελληνικά Συντάγματα μέχρι το 1975 έλεγαν: «οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου», όπου δια της διασταλτικής ερμηνείας βεβαίως, δινόταν η ερμηνεία ότι περιλαμβάνονται και οι Ελληνίδες… όχι μόνο οι άρρενες. Ήταν κι αυτό κατάλοιπο της σεξιστικής γλώσσας. Όπως κατάλοιπο σεξιστικής γλώσσας -από μία άποψη-, είναι το φύλον του θείου. Στην Ιουδαιο-χριστιανική παράδοση που επέδρασε στην ελληνική νοοτροπία και γλώσσα λόγω επικράτησης της χριστιανοσύνης, παρουσιάζεται ο Θεός ως αρσενικού γένους ‘Θεός’, και όχι ως ‘θείον’, ουδέτερο, όπως θα έπρεπε, διότι δίνεται έμφαση στην αρρενωπότητα (παντοδυναμία) και προστατευτικότητα του θείου όντος, έναντι της θηλυκότητας (θεά) που εκφράζει περισσότερο γλυκύτητα, στοργή και επιείκεια κλπ άρα αδυναμία. Η Παναγία γενικά θεωρείται ‘μεσίτρια’, γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο. Γλυκαίνει τη θεία οργή…

Πρόσφατα έγινε προσπάθεια από τη Γενική Γραμματεία της ισότητας των φύλων (Γ.Γ.Ι.Φ.) που εξέδωσε «οδηγό χρήσης μη σεξιστικής γλώσσας», αναφερόμενη για τη χρήση της γλώσσας και στα δύο φύλα, όπως: οι συμμετέχοντες /χουσες, ή οι εργοδότες και εργοδότριες κ.άλλ. να περάσει το μήνυμα ότι βιολογικό φύλο δεν υπάρχει (άρρεν και θήλυ) αλλά ότι το φύλο είναι αποκλειστικά κατασκευή της κοινωνίας και του πολιτισμού ότι είναι δηλαδή ιδεολόγημα μάλλον, παρά βιολογική καταβολή. Σημειώνω εδώ ότι σύμφωνα με την queer theory που υποστηρίζει η Τζούντιθ Μπάτλερ υπάρχουν πενήντα έξι έμφυλοι προσδιορισμο!

Χωρίς να θέλω να σχολιάσω ή να επεκταθώ στο παραπάνω, που δεν με βρίσκει σύμφωνο, τελειώνοντας, επισημαίνω ότι, η χρήση σεξιστικής-ρατσιστικής γλώσσας μπορεί κα εξαλειφθεί μόνο με την αλλαγή νοοτροπίας και κοινωνικής συμπεριφοράς όπως έγινε ήδη σε αρκετές περιπτώσεις. Επί παραδείγματι, ο δικαστικός κλητήρας μετατράπηκε σε ‘δικαστικό επιμελητή’, η δούλα, αρχικά σε υπηρέτρια, και τώρα, οικιακή βοηθός, ή οικονόμος, ή μπέϊμπι σίτερ, γεγονός που δείχνει ότι χρειάζεται συστηματική παιδεία και ευαισθητοποίηση γύρω από το όλο θέμα; Όπερ σημαίνει ότι, θα περάσουν πολλά χρόνια για να πραγματοποιηθούν όλα αυτά, αν πραγματοποιηθούν ποτέ, αφού τα κατάλοιπα της σεξιστικής γλώσσας-νοοτροπίας παραμένουν έκδηλα και είναι πολύ ισχυρά μέχρι σήμερα.

Δημήτρης Τσινικόπουλος  νομικός και συγγραφέας.

ΖΕΝΙΘ